Pnącza na balkon przez cały rok – które naprawdę są zimozielone?
Pnącza na balkon przez cały rok – które naprawdę są zimozielone?
Bluszcz jest zimozielonym pnączem, ale winorośl zimą traci liście, a dzwonek i goździk chiński w ogóle nie są pnączami. Dlatego przed zakupem warto rozdzielić trzy pojęcia: roślina wieloletnia, pnącze i pnącze zimozielone.
Niewielki balkon można zazielenić pojemnikami i pnączami, ale gatunek trzeba dobrać do światła i zimowania.
„Całoroczne” nie zawsze znaczy „zimozielone”. Winorośl i wiele powojników może zimować na zewnątrz, ale zrzuca liście. Dzwonki i goździki chińskie mogą być atrakcyjnymi roślinami balkonowymi, lecz nie są pnączami.
Roślina wieloletnia może żyć przez wiele sezonów i zimować, ale jesienią zrzucać liście. Zimozielona zachowuje ulistnienie również zimą. Na balkonie dochodzi jeszcze trzecia kwestia: korzenie w donicy są bardziej narażone na mróz niż korzenie tej samej rośliny w gruncie.
Które z tych roślin są naprawdę pnączami?
Roślina
Czy jest pnączem?
Czy jest zimozielona?
Bluszcz pospolity (Hedera helix)
tak
tak
Winorośl (Vitis vinifera)
tak
nie – jest liściasta sezonowo
Powojnik (Clematis)
tak
większość popularnych odmian balkonowych zrzuca liście
Dzwonek (Campanula)
nie – to bylina o różnym pokroju
nie w znaczeniu zimozielonego pnącza
Goździk chiński (Dianthus chinensis)
nie
nie – to niska roślina zielna, często uprawiana jako jednoroczna lub dwuletnia
Bluszcz pospolity jest zimozielonym pnączem i jednym z najbardziej oczywistych kandydatów na zieloną osłonę.
Bluszcz pospolity – najbardziej oczywisty zimozielony wybór
Hedera helix jest zimozielonym, samoczepnym pnączem. Dobrze radzi sobie także w półcieniu i cieniu, choć konkretna odmiana może mieć inne wymagania. Na balkonie warto wybrać dużą, stabilną donicę z odpływem i kontrolować wzrost, bo bluszcz z czasem potrafi stać się bardzo silny.
Wiciokrzew Henry’ego – zimozielony, ale potrzebuje miejsca
Lonicera henryi jest zimozielonym pnączem o wijących się pędach. RHS podaje docelowo kilka metrów wysokości, więc na balkonie wymaga mocnej podpory i regularnego cięcia. W pojemniku oraz w bardziej surowym klimacie trzeba także lepiej chronić bryłę korzeniową przed długotrwałym mrozem.
Powojniki świetnie wykorzystują pionową przestrzeń balkonu, choć wiele odmian zrzuca liście na zimę.
Powojnik – świetny na balkon, lecz niekoniecznie zielony zimą
Clematis dobrze nadaje się do uprawy w pojemniku, szczególnie jeśli wybierzesz odmianę o umiarkowanym wzroście i zapewnisz odpowiednio dużą donicę. Wiele popularnych powojników zrzuca jednak liście na zimę. To dobry wybór na wieloletnie kwitnące pnącze, ale nie wtedy, gdy oczekujesz całorocznej zielonej osłony.
Archiwalne zdjęcie pnącza zachowane z pierwotnej sekcji o winorośli; sam wygląd fotografii nie pozwala pewnie potwierdzić gatunku.
Winorośl – wieloletnia, ale sezonowa
Winorośl można prowadzić przy ścianie, kratce lub pergoli i uprawiać nawet w dużym pojemniku. Jesienią jednak traci liście. Jeśli balkon ma być zielony również w styczniu, winorośl nie spełni tej funkcji, choć może być bardzo atrakcyjnym pnączem przez sezon.
Dzwonek i goździk chiński zostają roślinami balkonowymi, ale nie pnączami
Campanula obejmuje rośliny od niskich, poduszkowych po wyższe byliny; część może przewieszać się przez krawędź donicy, ale nie wspina się po podporze jak bluszcz czy powojnik. Dianthus chinensis jest natomiast niską rośliną zielną, nie pnączem. Zdjęcie przypisane do goździka przedstawia pomarańczowe, trąbkowate kwiaty innej rośliny, dlatego nie powinno służyć do identyfikacji Dianthus chinensis.
Dzwonki mogą dobrze wyglądać w pojemnikach, lecz nie są typowymi roślinami pnącymi.
Jak przygotować pnącze do zimowania na balkonie?
wybierz możliwie dużą donicę z odpływem wody
unikaj stałego zalewania podłoża jesienią i zimą
osłoń pojemnik przed długotrwałym przemarzaniem bryły korzeniowej
ustaw roślinę możliwie osłoniętą od silnego, wysuszającego wiatru
zimozielone rośliny kontroluj również zimą, bo nadal tracą wodę przez liście
dopasuj podporę do docelowej siły i masy pnącza
Archiwalne zdjęcie pod dawną sekcją o goździku chińskim nie przedstawia goździka i wymaga ręcznej wymiany, jeśli zdjęcia będą porządkowane.
Jeśli chcesz zieloną osłonę przez cały rok, wybór jest mniejszy
„Rośnie kilka lat” i „jest zielone cały rok” to dwa różne kryteria. Bluszcz i wiciokrzew Henry’ego mogą zapewnić zieleń także zimą, natomiast winorośl i większość powojników są przede wszystkim atrakcyjnymi pnączami sezonowymi. Dzwonki i goździki warto zostawić w skrzynkach jako rośliny kwitnące, ale nie nazywać ich pnączami.
Robert SrokaZałożyciel, autor i redaktor SpotBOX.pl
Robert Sroka – założyciel, autor i redaktor SpotBOX.pl. Pisze przede wszystkim o podróżach i miejscach, które odwiedził osobiście, a także o sprzęcie wykorzystywanym podczas wyjazdów i pracy twórczej. Na SpotBOX publikuje własne doświadczenia, praktyczne przewodniki, zdjęcia oraz testy sprzętu używanego w rzeczywistych warunkach.