Kaligrafia dla początkujących – czy zamiana długopisu na pióro poprawi pismo?

Pióro nie nauczy nas ładnie pisać samo z siebie. Może jednak sprawić, że nawet zwykłe litery zaczną wyglądać ciekawiej, ponieważ płaska stalówka tworzy grubsze i cieńsze linie zależnie od kierunku ruchu.

Pisanie piórem zawsze kojarzyło mi się z czymś bardziej eleganckim niż szybkie notatki długopisem. Problem w tym, że mój charakter pisma zdecydowanie nie przypomina wzorów z podręczników kaligrafii. Właśnie dlatego zainteresował mnie Rotring ArtPen – pióro, które pozwalało uzyskać kaligraficzny efekt bez przesiadania się od razu na klasyczną stalówkę maczaną w atramencie.

Klucz tkwi w stalówce. Typowa okrągła stalówka pióra wiecznego pozostawia linię o dość podobnej szerokości niezależnie od kierunku ruchu. Stalówka typu italic lub calligraphy ma bardziej płaską, szeroką krawędź. Dzięki temu pionowe i ukośne kreski mogą być grubsze, a poprzeczne cieńsze. Litery zyskują kontrast, który kojarzymy z kaligrafią – nawet jeśli sam kształt naszego pisma pozostaje ten sam.

Rotring ArtPen z mojego artykułu to prawdziwe pióro wieczne zaprojektowane z myślą o szkicowaniu, liternictwie i kaligrafii. Producent w swoich katalogach oferował wersje Calligraphy ze stalówkami m.in. 1,1, 1,5, 1,9 i 2,3 mm. Stalówki wykonano ze stali, a korpus z matowej żywicy akrylowej. Pióro działało na naboje, a z odpowiednim konwerterem mogło korzystać również z atramentu z butelki.Rotring nadal ma na swojej stronie instrukcję pielęgnacji ArtPen, choć model nie jest dziś widoczny w głównym katalogu produktów marki. Jeśli więc nie znajdziesz właśnie ArtPen, ważniejsza od konkretnego logo jest odpowiednia stalówka.

• Na początek szukaj pióra ze stalówką italic lub calligraphy około 1,1 mm.
• Jeżeli chcesz mocniejszego efektu, 1,5 lub 1,9 mm daje wyraźniej zróżnicowane kreski, ale wymaga większych liter.
• Nie dociskaj pióra jak długopisu – atrament powinien płynąć przy lekkim prowadzeniu stalówki.
• Używaj atramentu przeznaczonego do piór wiecznych; zwykły tusz kaligraficzny lub pigmentowy może nie nadawać się do mechanizmu pióra.
• Na początku najlepiej ćwiczyć na papierze, który nie strzępi się i nie powoduje mocnego przebijania atramentu.

1. Narysuj kilka równoległych pionowych i poziomych kresek, żeby zobaczyć różnicę w grubości linii.
2. Prowadź stalówkę pod stałym kątem i unikaj obracania pióra w palcach podczas kreślenia litery.
3. Ćwicz najpierw proste znaki: i, l, n, m, o. Dopiero później przejdź do całych słów.
4. Pisz trochę wolniej niż długopisem. Płaska stalówka potrzebuje stabilniejszego prowadzenia.
5. Po kilku stronach porównaj zapis z pierwszymi próbami. To lepszy miernik postępu niż oczekiwanie natychmiastowej zmiany charakteru pisma.

W moim przypadku właśnie ten prosty eksperyment był najciekawszy: nie musiałem nagle nauczyć się zupełnie nowego alfabetu, żeby zwykłe notatki zaczęły wyglądać inaczej. Pióro wymuszało spokojniejsze prowadzenie ręki, a szeroka stalówka dodawała literom charakteru.

Do pióra wiecznego nie należy wlewać przypadkowego tuszu tylko dlatego, że na opakowaniu widnieje słowo „calligraphy”. Atrament do piór wiecznych jest formułowany tak, aby swobodnie przepływać przez spływak i stalówkę. Tusze pigmentowe lub wodoodporne mogą zasychać i zapychać mechanizm. Rotring w instrukcji pielęgnacji ArtPen wprost odradza stosowanie trwałego atramentu. Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: do pióra wiecznego wybieraj produkt wyraźnie oznaczony jako atrament do piór wiecznych.