Palmiarnia Miejska w Gliwicach. Od stuletnich palm po ryby Amazonki

Robert Sroka
Gęsta zieleń pod szklanym dachem gliwickiej PalmiarniGęsta zieleń pod szklanym dachem gliwickiej Palmiarni
Źródło zdjęć: © Licencjodawca | Robert Sroka

W Palmiarni Miejskiej w Gliwicach wciąż rosną palmy przywiezione do miasta na wystawę w 1924 roku. Podczas jednej wizyty można zobaczyć, jak rośnie pieprz, przejść wśród kilkumetrowych kaktusów i z bliska przyjrzeć się rybom z dorzecza Amazonki. Na zwiedzanie pięciu pawilonów warto przeznaczyć około półtorej godziny. Po wyjściu z palmiarni spacer można przedłużyć, idąc alejkami parku Chopina w stronę Kłodnicy.

W skrócie

  • Wejście znajduje się w parku im. Fryderyka Chopina. Od bramy przy ul. Fredry do Palmiarni jest około 70 m.
  • Na pięć pawilonów zaplanuj około 1,5 godziny. Czas na spacer alejkami parku dolicz osobno.
  • W pawilonie historycznym rosną palmy sprowadzone w 1924 roku. W części akwarystycznej można porównać cztery środowiska słodkowodne.

Gdzie jest Palmiarnia Miejska w Gliwicach? Mapa i dojście

Do nawigacji wpisz ul. Aleksandra Fredry 6, 44-100 Gliwice. Szklarnie stoją w północnej części parku Chopina, niedaleko dworca kolejowego. Ostatni odcinek prowadzi parkową alejką. Przy wejściu do budynku wypatruj dwóch leżących lwów z uniesionymi głowami.

Skąd wchodzisz do parku

Jak dojść do Palmiarni

Od ul. Fredry

Przejdź przez bramę i kieruj się w stronę przeszklonego budynku. Dojście ma około 70 m.

Od skrzyżowania ulic Sienkiewicza i Konopnickiej

Za bramą idź szeroką alejką prosto. Do Palmiarni jest stąd około 100 m.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, miejsc postojowych szukaj przy ulicach Sienkiewicza lub Dubois. Przy wejściu do Palmiarni jest podjazd, a wewnątrz windy prowadzą do szatni i na górny poziom ekspozycji. Przed wyjazdem sprawdź godziny otwarcia i bilety na stronie Palmiarni.

Od roślin przyprawowych do lasu pod szkłem

W pierwszym pawilonie można sprawdzić, ile roślin rozpozna się bez podpowiedzi z tabliczki. Pieprz kojarzymy z ziarnami w młynku, a tutaj widać pnącze. Wawrzyn jest jeszcze bardziej znajomy, gdy spojrzeć na niego jak na drzewo pełne liści laurowych. Wśród roślin użytkowych warto poszukać też kawy i cytrusów.

W pawilonie tropiku ścieżka zwęża się optycznie, bo liście wchodzą w kadr z obu stron. Zrobiłem tu zdjęcie z osobą idącą przede mną. Dopiero jej sylwetka pokazuje, jak wysoko ponad głową ciągnie się zieleń. Przyjrzyj się temu samemu miejscu od ziemi aż po dach. Liście najniższych roślin układają się w cieniu, nad nimi rozpościerają się kolejne piętra, a między koronami prześwitują szyby. Jednym z przystanków jest tu kaskada z oczkiem wodnym.

Ścieżka między roślinami w gliwickiej Palmiarni
Ścieżka między roślinami w gliwickiej Palmiarni © Licencjodawca | Robert Sroka

Pawilon historyczny. Jak przebudować szklarnię wokół starych palm?

Kiedy stanąłem u stóp jednej z palm, skierowałem obiektyw niemal pionowo w górę. Widać wtedy wzór na pniu, rozchodzące się na boki liście i kratownicę dachu tuż za nimi. Najstarsze tutejsze daktylowce kanaryjskie, nazywane też feniksami, przyjechały do Gliwic w 1924 roku na wystawę botaniczną.

Korona palmy na tle konstrukcji dachu
Korona palmy na tle konstrukcji dachu © Licencjodawca | Robert Sroka

Pierwsze szklarnie wystawowe stanęły w parku już w 1880 roku. Ponad sto lat później, gdy stara konstrukcja wymagała wymiany, zachowanie roślin na miejscu było jednym z warunków przebudowy. Stąd dzisiejsza skala budynku. Najwyższy pawilon ma 22 metry, a rosnące w nim drzewa wciąż mogą piąć się w górę. Na wysokości alejek uwagę przyciągają papirusy nad wodą. Stoją tu też ławki, z których można spokojnie obejrzeć korony palm.

Pawilon sukulentów. Gdzie wypatrzyć żywe kamienie?

Po gęstwinie liści wzrok musi się przestawić. Między kaktusami widać jasne podłoże, a przez szyby wpada dość światła, by przyjrzeć się każdemu cierniowi. Na jednym zdjęciu zmieściły mi się pękate, żebrowane kule i smukłe kolumny sięgające w kierunku dachu. Obie formy służą roślinom do gromadzenia wody.

Kuliste i kolumnowe kaktusy w pawilonie sukulentów
Kuliste i kolumnowe kaktusy w pawilonie sukulentów © Licencjodawca | Robert Sroka

Najłatwiej zauważyć wysokie cereusy, ale ciekawszym zadaniem jest odszukanie litopsów. Te drobne sukulenty tak przypominają kamyki, że szybciej można znaleźć ich etykietę niż samą roślinę. Przy tej części ekspozycji warto spojrzeć tuż nad podłoże.

Cztery akwaria. Co pływa w wodach Amazonki i polskich rzek?

W ostatnim pawilonie przechodzi się do przyciemnionej sali. Najpierw widać podświetlone szyby, a dopiero po chwili ryby, które wypływają spomiędzy korzeni. Największy zbiornik mieści 60 tys. litrów wody i przedstawia dorzecze Amazonki. Wśród jego mieszkańców miasto wymienia arapaimy i płaszczki słodkowodne.

Zbiornik przedstawiający środowisko Amazonki
Zbiornik przedstawiający środowisko Amazonki © Licencjodawca | Robert Sroka

Warto zrobić krok w tył, żeby objąć wzrokiem całą szybę, a potem wrócić do jednego szczegółu. Na moim zbliżeniu ryba podpłynęła tak blisko, że w kadrze zmieściły się przede wszystkim jej cętkowany pysk i długie wąsy. Przy sąsiednich akwariach można porównać ryby polskich rzek z mieszkańcami rzek Azji Południowo-Wschodniej i afrykańskiego jeziora Tanganika.

Ryba z długimi wąsami tuż przy szybie akwarium
Ryba z długimi wąsami tuż przy szybie akwarium © Licencjodawca | Robert Sroka

Park Chopina. Od lwów przed wejściem do mostku nad Kłodnicą

Po wyjściu zatrzymaj się jeszcze przy lwach. Rzeźby pochodzą z 1830 roku i dawniej zdobiły wejście na gliwicki Cmentarz Hutniczy. Dziś od nich można zacząć drugą część wycieczki. W północnej części parku, tuż przy szklarniach, stoi Domek Ogrodnika z początku XX wieku. Łatwo go minąć, kiedy idzie się prosto do kasy.

Na krótki spacer wybierz alejki we wschodniej części parku, gdzie stoi pomnik Fryderyka Chopina. Są tu ławki pod starymi drzewami, a rodziny mogą przedłużyć postój na placu zabaw. Jeśli chcesz pójść dalej, wyjdź w stronę ul. Berbeckiego. Tędy dojdziesz do mostku nad Kłodnicą zwanego Mostkiem Zakochanych. Po drugiej stronie rzeki możesz ruszyć ulicami Berbeckiego i Studzienną do Willi Caro.

Co zobaczyć po Palmiarni? Dwa pomysły ze SpotBOX

Jeśli zaciekawiła Cię historia lwów, zostań w Gliwicach i przyjrzyj się miejscowej tradycji odlewniczej. W przewodniku po Szlaku Zabytków Techniki znajdziesz m.in. Oddział Odlewnictwa Artystycznego i Radiostację Gliwice. To pomysły na następny przystanek w mieście.

Jeśli najchętniej zostałbyś wśród roślin, na osobną wycieczkę wybierz Ogrody Kapias w Goczałkowicach-Zdroju. Za każdą bramą zmienia się tam sceneria. Ścieżki prowadzą przez kolejne ogrody tematyczne, obok altan i nad wodę.

Wybrane dla Ciebie